Is nuraghes de su Sinis de Crabas

Image: 

 

 

In su Sinis de Crabas si contant 75 nuraghes cun una densidade de prus de unu nuraghe pro ogni kmq. Faghent totu parte de sa classe de is nuraghes a tholos, est a nàrrere a turres troncoconiche cun aposentos internos tzirculares cun cobertura a aggetto e duncas de setzione ogivale; 47 nuraghes sunt sèmplitzes, est a nàrrere formados dae una turre isceti, is àteros 28 dae una turre printzipale e a custa si apògiant  àteras turres prus piticas, postas a manera diferente e in nùmeru diferente. Is nuraghes cumplessos presentant una variedade manna de ischemas e si dividint in tres tipos de fundamentu:

  1. Nuraghes “a tancato”: presentant in sa fronte de sa turre printzipale unu corpus muràriu de formas vàrias chi cuntenet una turre minore e unu cortile postu in mesu a is duas turres (nuraghes Muras, Monti Prama, Cannevadosu, Molas, Serra ‘e Cresia, Zianeddu A, Zianeddu B, Malu Bentu).
  2. Nuraghes a additzione frontale cun isvilupu laterale: is corpos agiuntos sunt dispostos non solu de fronte, ma fintzas a costàgiu de sa turre printzipale. Is turres minores sunt duas, collegadas cun sa manna dae cortinas a bortas retilìnias, a bortas curvilìneas; in mesu ddu est su cortile comente ambiente de collegamentu (nuraghes Siau Mannu, Piscina Rùbia, Monti Corrighias, Màrghini Grutzu, Cadaane A, Sianeddu, Sa Ruda).
  3. Nuraghes a additzione cuntzèntrica o polilobati: sa turre printzipale est in mesu e est inghiriada dae muros (bastione) de figuras diversas, cun puntas in currispondèntzia de is turres minores e in cortinas de cullegamentu retilìneas o curvilìneas. In su Sinis sunt documentados duos sutagrupos: a) nuraghes trilobados (Giovanni Nieddu), cun tres turres in is puntas de su bastione triangulare; b) nuraghes cuadrilobados (Monti Chibuddas, S’Argara, Leporada, Mata Tramontis, Crichidoris), cun bator turres in is puntas de su bastione cuadrangulare e cortile internu de fronte a s’intrada de sa turre de mesu.

Àteros nuraghes cumplessos non podent èssere postos in relata cun seguresa cun perunu tipu definidu pro s’istadu de abbandonu o pro s’interru mannu de is istruturas (Barrisi A, Barrisi C, Su Nuraxi, Figus de Cara Mannu, Caombus, Angios Corruda, Baboe Cabitza).
Pro fraigare is nuraghes ant semper impreadu sa pedra de su logu, a manera particulare su basaltu de s’altipianu, prus pagu su calcare e s’arenària (nuraghes Muras, Corrighias ecc.). In generale sa posidura issoro in su terrinu istabilit allineamentos de prus nuraghes in fascas altimètricas omogèneas, e intre custas cussas in ue ddoe nd’ant prus sunt cussas cumpresas intre 0 e 10 m e intre 50 e 60 m s.l.m.

(M.G.S.)

 

 

Tipo di notizia: 
notizie